“30 ปี” ปีคนพิการสากล: กระแสธารแห่งความคิดของรัฐไทยต่อคนพิการ

ปี 2554 ที่กำลังจะผ่านพ้นไปนี้ถือได้ว่ามีความสำคัญต่อ “คนพิการ” อย่างมาก ในฐานะที่ครบรอบ 30 ปีแห่งการประกาศปีคนพิการสากลของสหประชาชาติ (ใน พ.ศ. 2524) ที่ในมุมหนึ่งได้ส่งอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงนโยบายเกี่ยวกับคนพิการของไทยอย่างมีนัยสำคัญ ในทางเดียวกับปี 2555 ที่กำลังจะมาถึงก็ถือได้ว่าเป็นจุดครบรอบ 80 ปีที่รัฐไทยได้เริ่มให้ความสำคัญกับ “คนพิการ” อย่างเป็นรูปธรรมและพัฒนา/เปลี่ยนแปลงความคิดมาโดยลำดับ ช่วงที่ผ่านมา ผู้เขียนได้รับการสนับสนุนจากสถาบันสร้างเสริมสุขภาพคนพิการ ให้ทำการรวบรวมและศึกษากฎหมายและนโยบายของรัฐไทยที่เกี่ยวข้องกับคนพิการเห็นว่ามีเรื่องราวที่น่าสนใจจึงอยากขอนำมา “เล่า” ให้ฟังอย่างคร่าวๆ ในที่นี้   กฎหมายและนโยบายเกี่ยวกับคนพิการของรัฐในมุมหนึ่งนอกจากจะเป็นความมุ่งหวังหรือแนวทางในการปฏิบัติต่อคนพิการของ “รัฐ” ในแต่ละช่วงเวลาแล้ว ในอีกมุมหนึ่งยังสะท้อนให้เห็นความเปลี่ยนแปลงทางความคิดของ “รัฐ” (ในระดับหนึ่ง) ที่มีต่อคนพิการด้วย ความคิดดังกล่าวดูจะมีความสัมพันธ์อย่างยากจะแยกขาดกับบริบททางการเมือง เศรษฐกิจ สังคมและความรู้ในแต่ละช่วงเวลา จากนโยบายและกฎหมายเกี่ยวกับคนพิการของรัฐไทยที่ดำเนินอย่างเป็นรูปธรรมมาอย่างน้อยตั้งแต่ พ.ศ. 2475 จนถึงปัจจุบันนั้นได้ชี้ให้เห็นความเปลี่ยนแปลงทางความคิด 3 ระลอกหลักด้วยกัน โดยทศวรรษ 2520 คือหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญ อย่างไรก็ดี พึงจะกล่าวด้วยว่าความเปลี่ยนแปลงในแต่ละระลอกมิได้แยกขาดออกจากกัน หากแต่มีปฏิสัมพันธ์และความสืบเนื่องกัน   ระลอกแรก คือ ช่วงเวลาตั้งแต่หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ที่ได้เริ่มปรากฏนโยบายและกฎหมายที่มีการพูดถึงคนพิการ และองค์กรในการดูแลคนพิการของรัฐอย่างเป็นรูปธรรม [...]

Read Full Post »